Ładowanie Wydarzenia
  • To event minęło.
Koncert w ramach 29. MFMS Gaude Mater

Chór Filharmonii Częstochowskiej Collegium Cantorum
Janusz Siadlak – przygotowanie

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Częstochowskiej

Iwona Hossa – sopran
Adam Klocek – dyrygent

Henryk Mikołaj Górecki – III Symfonia „Symfonia pieśni żałosnych” op. 36
Wojciech Kilar – Angelus


III Symfonia „Symfonia pieśni żałosnych” to utwór, który przyniósł Henrykowi Mikołajowi Góreckiemu niespotykaną w świecie muzyki współczesnej popularność, choć ta przyszła dopiero w kilkanaście lat po skomponowaniu dzieła. W ukończonym w 1976 roku utworze prostota materiału muzycznego połączona z żarliwością ekspresji stworzyły pełną duchowości atmosferę, w kręgu muzyki polskiej porównywalną jedynie ze Stabat Mater Karola Szymanowskiego – utworu, który był zresztą Góreckiemu niezwykle bliski. Obaj twórcy zdecydowali się ograniczyć środki muzyczne i sięgnąć do polskiej muzyki ludowej i religijnej, aby stworzyć utwór o głęboko sakralnym charakterze, ściśle związany z wiarą katolicką, a w szczególności z niezwykle w Polsce silnym kultem maryjnym. O ile jednak Szymanowski w swym Stabat Mater podążył za tradycją muzyki chóralnej, o tyle Górecki – mimo że zainspirowany tym samym tematem Matki Bożej Bolesnej – zdecydował się na stworzenie pełnowymiarowej symfonii. W efekcie powstał utwór nie tylko będący wyzwaniem dla zasad symfonii jako gatunku muzycznego, ale również świadczący o wyraźnym zwrocie w języku muzycznym kompozytora. Premiera symfonii w Royan w 1977 roku, podobnie jak jej późniejsze wykonanie podczas Warszawskiej Jesieni (w tym samym roku), spowodowały konsternację części publiczności i krytyków – maksymalne uproszczenie języka harmonicznego i ascetyzm materiału muzycznego wywołały prawdziwy szok. Górecki całkowicie porzucił tutaj gęsty i często agresywny świat brzmieniowy poprzednich utworów, podążając drogą wytyczoną w drugiej części swej II Symfonii, z jej lirycznymi kantylenami i łagodnymi modalnymi harmoniami. Główny nacisk położony został na wymiar sacrum, który to element zdeterminował zarówno pozamuzyczny kontekst utworu, jak i całą strukturę III Symfonii – wyznaczył jej język muzyczny i rodzaj ekspresji.
 
 
Angelus to umuzyczniona wersja tzw. Pozdrowienia Anielskiego, jednej z modlitw katolickiego pacierza. Jej tekst zbudowany jest z części adoracyjnej, w którą wplecione zostały ewangeliczne słowa archanioła Gabriela i św. Elżbiety („Zdrowaś Mario, łaski pełna…”), oraz niebiblijnego rozwinięcia, z litanijnymi wezwaniami do Matki Bożej („Święta Mario, Matko Boża…”). Kompozytor uważał Angelus za najważniejszy ze swych utworów religijnych. Dedykował go żonie, o której mówił, że jest „naprawdę aniołem”. W wywiadach podkreślał, że dzieło ściśle wiąże się z jego powrotem na łono Kościoła. Podczas stanu wojennego Kilar zaczął bowiem często odwiedzać sanktuarium na Jasnej Górze, znajdując tam schronienie przed przygnębiającą rzeczywistością i jednocześnie przeżywając duchowe odrodzenie we wspólnocie ludzi wierzących. Tu właśnie wpadł na pomysł, by utwór, przeznaczony do wykonania podczas poświęcenia odnowionego ołtarza Matki Bożej, otworzyć swego rodzaju apoteozą modlitwy różańcowej.

Szczegóły

Data:
Maj 6
Czas:
19:00 - 20:30
Wydarzenie Category:

Miejsce

Filharmonia Częstochowska
Wilsona 16
Częstochowa, 42-200 Polska
+ Google Map
Strona internetowa:
www.filharmonia.com.pl